AB Temel Haklar Bildirgesi

G I R IS
Avrupa halklari, aralarinda daha yakin bir birlik olusturmak için ortak degerlere dayali barisçi bir gelecegi paylas maya kararlidir.Ruhani ve manevi mirasinin bilincinde olan Birlik, bölünmez ve evrensel degerler olan insan onuru, özgürlük, esitlik ve dayanisma degerleri üzerine insa edilmistir. Demokrasi ve hukukun üstünlügü ilkelerine dayanmaktadir. Birlik vatandasligini tesis ederek ve bir özgürlük, güvenlik ve adalet bölgesi olusturarak bireyi, faaliyetlerinin merkezine yerlestirir. Birlik, bu ortak degerlerin korunmasi ve gelistirilmesine katkida bulunurken Avrupa halklarinin kültürleri ve geleneklerinin çesitliligi yani sira Üye Devletlerin ulusal kimlikleri ve bunlarin ulusal, bölgesel ve yerel düzeylerdeki kendi kamu makamlarinin düzenlenmesine saygi gösterir. Dengeli ve sürdürülebilir kalkinmayi tesvik etmeye çalisir ve insanlarin, esyalarin, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolasimini ve yerlesme özgürlügünü saglar. Bu amaçla, toplum, sosyal ilerleme, bilimsel ve teknolojik gelismeler isiginda temel hak ve özgürlüklerin bir Bildirge'de daha açik bir sekilde ortaya konulmasi yoluyla bu hak ve özgürlüklerin korunmasinin güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu Bildirge, Topluluk ve Birligin yetkileri ve görevlerini ve yetki ikamesi ilkesini dikkate alarak özellikle Üye Devletlerin ortak uluslararasi yükümlülükleri ve anayasal gelenekleri, Avrupa Birligi Antlasmasi, Topluluk Antlasmalari, Avrupa Insan Haklari ve Temel Hak ve Özgürlüklerin Korunmasi Sözlesmesi, Topluluk ve Avrupa Konseyi tarafindan kabul edilen Sosyal Bildirgeler ve Avrupa Topluluklari Adalet Divani ve Avrupa Insan Haklari Mahkemesi'nin içtihat hukukundan kaynaklanan haklari yeniden teyit etmektedir.

Bu haklardan yararlanilmasi, öteki kisiler, insanlik ve gelecekteki kusaklar konusunda sorumluluklar ve görevleri beraberinde getirmektedir.

Birlik, bu nedenle, asagi da belirtilen haklari, özgürlükleri ve ilkeleri tanimaktadir.

BÖLÜM I

ONUR

Madde 1.- Insanlik onuru.
Insanlik onuru, ihlal edilemez. Saygi gösterilmeli ve korunmalidir.

Madde 2.-Yasama hakki
1. Herkes, yasama hakkina sahiptir.
2. Hiç kimse, ölüm cezasina çarptirilmamali veya idam edilmemelidir.

Madde 3.- Kisinin bedensel ve ruhsal dokunulmazlik hakki
1. Herkes, kendi bedensel ve ruhsal dokunulmazligina saygi gösterilmesi hakkina sahiptir.
2. Tip ve biyoloji alanlarinda, özellikle asagida belirtilenlere saygi gösterilmelidir:
a. Yasada belirtilen usullere uygun olarak ilgili kisinin özgürce ve bilinçli olarak verecegi muvafakat,
b. Özellikle kisilerin seçilmesini amaçlayan insan irkinin soyaçekim yoluyla islahina yönelik uygulamalarin yasaklanmasi,
c. insan bedeninin ve bölümlerinin ticari bir kazanç kaynagi haline getirilmesinin yasaklanmasi,
d. Insanlarin kopyalama yoluyla üretilmesinin yasaklanmasi.

Madde 4.- Iskence veya insanlik disi veya alçaltici muamele veya ceza yasagi
Hiç kimse, iskenceye veya insanlik disi veya alçaltici muamele veya cezaya tabi tutulmamalidir.

Madde 5.- Kölelik ve zorla çalistirilma yasagi
1. Hiç kimse, kul ya da köle olarak tutulamaz.
2. Hiç kimse zorla çalistirilamaz ve zorunlu çalismaya tabi tutulamaz.
3. Insan kaçakçiligi yasaklanmistir.

BÖLÜM II

ÖZGÜRLÜKLER

Madde 6.- Özgürlük ve güvenlik hakki
Herkes, kisi özgürlügü ve güvenligi hakkina sahiptir.

Madde 7.- Özel ve aile yasamina saygi
Herkes; özel ve aile yasamina, konutuna ve haberlesmesine saygi gösterilmesini isteme hakkina sahiptir.

Madde 8.- Kisisel bilgilerin korunmasi
1. Herkes, kendisine iliskin kisisel bilgilerin korunmasini isteme hakkina sahiptir.
2. Bu tür bilgiler, belirtilen amaçlar için ve ilgili kisinin muvafakatine veya yasada öngörülen baska mesru temele dayali olarak adil sekilde kullanilmalidir. Herkes, kendisi hakkinda toplanmis olan bilgilere erisme ve bunlarda düzeltme yaptirma hakkina sahiptir.
3. Bu kurallara uyulmasi, bagimsiz bir makam tarafindan denetlenecektir.

Madde 9.- Evlenme ve aile kurma hakki
Evlenme hakki ve aile kurma hakki, bu haklarin kullanilmasina iliskin ulusal mevzuata uygun olarak teminat altina alinacaktir.

Madde 10.- Düsünce, vicdan ve din özgürlügü
1. Herkes, düsünce, din ve vicdan özgürlügü hakkina sahiptir. Bu hak, din veya inancini degistirme özgürlügünü ve din veya inancini tek basina veya topluluk halinde, aleni veya gizli olarak ibadet etme, ögretme, uygulama ve gereklerine uyma seklinde açiga vurma özgürlügünü içerir.
2. Bu hakkin kullanilmasina iliskin ulusal mevzuata uygun olarak dini nedenlerle askerlik görevini yapmayi reddetme hakki taninmaktadir.

Madde 11. - ifade ve haber alma özgürlügü
1. Herkes, ifade özgürlügü hakkina sahiptir. Bu hak, kamu makamlarinin müdahalesi olmaksizin ve ulusal sinirlarla kisitlanmaksizin bir görüse sahip olma, haber ve düsünceleri elde etme ve bunlari ulastirma özgürlügünü içerir.
2. Basinin özgürlügü ve çogulculuguna saygi gösterilmelidir.

Madde 12. - Toplanma ve örgütlenme özgürlügü
1. Herkes, barisçil bir biçimde toplanma özgürlügü ile her düzeyde, özellikle siyaset, sendika ve yurttaslikla ilgili konularda örgütlenme özgürlügü hakkina sahiptir. Bu, herkesin kendi çikarlarini korumak için sendika kurma ve sendikalara girme hakkini da içerir.
2. Birlik düzeyindeki siyasi partiler, Birligin vatandaslarinin siyasi iradesinin ifade dilmesine katkida bulunurlar.

Madde 13.- Sanat ve bilim özgürlügü
Sanat ve bilimsel arastirma, kisitlamaya tabi olmamalidir. Akademik özgürlüge saygi gösterilmelidir.

Madde 14. - Egitim hakki
1. Herkes, egitim görme ve mesleki ve sürekli egitimden yararlanma hakkina sahiptir.
2. Bu hak, serbest zorunlu egitim görme olasiligini da içerir.
3. Demokratik ilkelere ve ailelerin çocuklarinin kendi dini, felsefi ve egitim konusundaki inançlarina uygun olarak egitim ve ögretim görmelerini saglama hakkina saygi gösterilerek egitim kurumlari tesis etme özgürlügüne, bu özgürlük ve hakkin kullanilmasina iliskin ulusal mevzuata uygun olarak saygi gösterilmelidir.

Madde 15. - Meslek seçme ve çalisma hakki
1. Herkes, çalisma ve serbestçe seçilmis veya kabul edilmis bir meslegi ifa etme hakkina sahiptir.
2. Birligin her vatandasi, herhangi bir Üye Devlette is arama, çalisma, yerlesme hakkini kullanma ve hizmet verme özgürlügüne sahiptir.
3. Üye Devletlerin ülkelerinde çalisma izni almis olan üçüncü ülkelerin vatandaslari, Bir1igin vatandaslarinin çalisma sartlarina esit çalisma sartlarindan yararlanma hakkina sahiptir.

Madde 16. - Bir ticari faaliyette bulunma özgürlügü
Topluluk hukuku ve ulusal yasalar ve uygulamalara göre bir ticari faaliyette bulunma özgürlügü taninmaktadir.

Madde 17. - Mülk edinme hakki
1. Herkes, yasal sekilde elde ettigi mülküne sahip olma, kullanma, elden çikarma ve miras birakma hakkina sahiptir. Bunlarin kaybi karsiliginda zamaninda adil bir tazminat ödenmesi kosulu ile kamu menfaati nedeniyle veya yasada öngörülen kosullar çerçevesinde yapilmasi disinda hiç kimsenin elinden mülkü alinamaz. Mülkün kullanimi, kamu menfaati için gerekli oldugu ölçüde yasa ile düzenlenebilir.
2. Fikri mülkiyet, korunmalidir.

Madde 18. - Siginma hakki
Siginma hakki, 28 Temmuz 1951 tarihli Cenevre Sözlesmesi ve siginmacilarin statüsüne iliskin 31 Ocak 1967 tarihli Protokol kurallari dikkate alinarak ve Avrupa Toplulugunu kuran Antlasma'ya uygun olarak teminat altina alinmalidir.

Madde 19. - ihraç, sinir disi veya iade etme yasagi
1. Toplu sinir disi etmeler yasaktir.
2. Hiç kimse, ölüm cezasi, iskence veya baska insanlik disi veya alçaltici muamele veya cezaya tabi tutulmasi konusunda ciddi bir tehlikenin bulundugu bir Devlete geri gönderilemez, sinir disi edilemez veya iade edilemez.

BÖLÜM III

ESITLIK

Madde 20.- Yasa önünde esitlik
Herkes, yasa önünde esittir.

Madde 21.- Ayrimcilik yasagi
1. Cinsiyet, irk, renk, etnik veya sosyal köken, kalitimsal özellikler, dil, din veya inanç, siyasi veya baska herhangi bir görüs, bir ulusal azinligin üyesi olma, hususiyet, dogum, maluliyet, yas veya cinsel egilim gibi herhangi bir nedenle ayrimcilik yapilmasi yasaktir.
2. Avrupa Toplulugunu kuran Antlasma ve Avrupa Birligi Antlasmasinin uygulanmasi kapsami çerçevesinde ve söz konusu Antlasmalarin özel hükümleri sakli kalmak üzere milliyet nedeniyle her türlü ayrimcilik yasaktir.

Madde 22.- Kültürel, dini ve dilsel çesitlilik
Birlik, kültürel, dini ve dilsel çesitlilige saygi gösterecektir.

Madde 23.- Erkekler ve kadinlar arasinda esitlik
1. Erkekler ve kadinlar arasinda esitlik, istihdam, çalisma ve ücret dahil olmak üzere bütün alanlarda saglanmalidir.
2. Esitlik ilkesi, yeterli sekilde temsil edilmeyen cinsin lehine belirli avantajlar saglanmasini öngören önlemlerin sürdürülmesini veya benimsenmesini engellemez.

Madde 24. - Çocuklarin haklari
1. Çocuklar, kendi refahlari için gerekli olan koruma ve ihtimamdan yararlanma hakkina sahiptir. Görüslerini serbestçe ifade edebilirler. Bu görüsler, kendi yaslari ve olgunluk düzeylerine uygun olarak kendilerini ilgilendiren konularda dikkate alinir.
2. Kamu makamlari veya özel kuruluslar tarafindan çocuklarla ilgili olarak yapilan bütün islemlerde, çocugun çikarlarinin en iyi sekilde korunmasina öncelik verilmelidir.
3. Her çocuk, bunun kendi çikarlarina aykiri olmasi haricinde anne ve babasinin her ikisi ile düzenli olarak kisisel iliski ve dogrudan temas sürdürme hakkina sahiptir.

Madde 25. - Yaslilarin haklari
Birlik, yaslilarin, onurlu ve bagimsiz bir yasam sürdürme ve sosyal ve kültürel yasama katilma haklarini tanimakta ve saygi göstermektedir.

Madde 26.- Engellilerin toplumla bütünlestirilmesi
Birlik, engelli kisilerin, bagimsizliklarini, toplumsal ve mesleki yasamla bütünlestirilmelerini ve toplum yasamina katilmalarini saglamaya yönelik önlemlerden yararlanma hakkini tanimakta ve saygi göstermektedir.

BÖLÜM IV

DAYANISMA

Madde 27.- Isçilerin isletme içinde bilgi alma ve danisma hakki
Topluluk mevzuati ve ulusal yasalar ve uygulamalarda öngörülen durumlar ve kosullarda isçiler veya temsilcilerine, uygun düzeylerde zamaninda bilgi verilmeli ve danismalarda bulunulmalidir.

Madde 28. - Toplu sözlesme görüsmeleri yapma ve eylem hakki
Isçiler ve isverenler veya bunlarin ilgili kuruluslari, topluluk mevzuati ve ulusal yasalar ve uygulamalara göre uygun düzeylerde toplu sözlesmeler müzakere etme ve imzalama ve menfaat ihtilafi olmasi halinde grev eylemi dahil olmak üzere kendi çikarlarini korumak için ortak eylem yapma hakkina sahiptir.

Madde 29. -Ise yerlestirme hizmetlerinden yararlanma hakki
Herkes, ise yerlestirme hizmetinden ücretsiz olarak yararlanma hakkina sahiptir.

Madde 30. -Haksiz isten çikarmaya karsi koruma
Her isçi, Topluluk hukuku ve ulusal yasalar ve uygulamalara göre haksiz isten çikarmaya karsi korunma hakkina sahiptir.

Madde 31.- Adil ve hakkaniyete uygun çalisma kosullari
1. Her isçi, kendi sagligi, emniyeti ve onuruna saygi gösteren çalisma kosullarindan yararlanma hakkina sahiptir.
2. Her isçi, azami çalisma saatlerinin sinirlandirilmasi, günlük ve haftalik dinlenme dönemleri ve yillik ücretli izin hakkina sahiptir.

Madde 32.- Çocuk isçi çalistirmanin yasaklanmasi ve çalisan gençlerin korunmasi.
Çocuk isçi çalistirilmasi yasaktir. Gençler için daha elverisli olabilecek kurallar sakli kalmak üzere ve sinirli istisnalar disinda istihdam edilmek için asgari yas siniri, zorunlu egitimin tamamlanmasi için belirlenen asgari yastan daha düsük olamaz.
Ise alinan gençler, yaslarina uygun çalisma kosullarinda çalistirilmali ve ekonomik sömürüye ve emniyetlerine, sagliklarina veya fiziksel, ruhsal, ahlaki veya sosyal gelisimlerine zarar verme olasiligi bulunan veya egitimlerini engelleyebilecek her türlü ise karsi korunmalidir.

Madde 33. - Aile ve meslek yasami
1. Aile, yasal, ekonomik ve sosyal korumadan yararlanmalidir.
2. Aile ve meslek yasaminin bagdastirilmasi için herkes, dogumla baglantili bir nedenle isten çikarmaya karsi korunma hakkina ve bir çocugun dogumu veya evlat edinilmesinden sonra ücretli dogum ve ebeveynlik izni alma hakkina sahiptir.

Madde 34. - Sosyal güvenlik ve sosyal yardim
1. Birlik, Topluluk hukuku ve ulusal yasalar ve uygulamalarda belirtilen usullere göre dogum, hastalik, is kazalari, bakima muhtaç olma veya yaslilik gibi durumlarda ve isten çikarilma durumunda koruma saglayan sosyal güvenlik yardimlari ve sosyal hizmetlerden yararlanma hakkini tanimakta ve saygi göstermektedir.
2. Avrupa Birligi'nde yasal olarak ikamet eden ve dolasan herkes, Topluluk hukuku ve ulusal yasalar ve uygulamalara göre sosyal güvenlik yardimlari ve sosyal avantajlardan yararlanma hakkina sahiptir.
3. Birlik, Topluluk hukuku ve ulusal yasalar ve uygulamalarda belirtilen usullere göre sosyal dislanma ve yoksullukla mücadele için yeterli imkânlara sahip olmayan herkes için uygun bir yasam saglamak amaciyla sosyal ve konut yardimindan yararlanma hakkini kabul etmekte ve saygi göstermektedir.

Madde 35. - Saglik hizmetleri
Herkes, ulusal yasalar ve uygulamalarda belirtilen sartlar çerçevesinde koruyucu saglik hizmetlerinden yararlanma hakkina ve tibbi tedaviden yararlanma hakkina sahiptir. Bütün Birlik politikalari ve faaliyetlerinin tanimlanmasinda ve uygulanmasinda yüksek düzeyde bir insan sagligi korumasi saglanmalidir.

Madde 36. - Genel ekonomik konulardaki hizmetlerden yararlanma
Birlik, sosyal ve bölgesel uyumunu artirmak için Avrupa Toplulugu'nu olusturan Antlasmaya uygun olarak ulusal yasalar ve uygulamalarda öngörülen genel ekonomik konulardaki hizmetlerden yararlanma hakkini kabul etmekte ve saygi göstermektedir.

Madde 37. - Çevresel koruma
Yüksek düzeyde bir çevresel koruma ve çevrenin kalitesinin iyilestirilmesi, Birligin politikalarina dahil edilmeli ve sürdürülebilir kalkinma ilkesine uygun olarak saglanmalidir.

Madde 38. - Tüketici Korumasi
Birlik politikalari! Yüksek düzeyde tüketici korumasi saglamalidir.

BÖLÜM V

VATANDASLIK HAKLARI

Madde 39. - Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oy kullanma ve aday olma hakki
1. Birligin her vatandasi, ikamet ettigi Üye Devlette, bu Devletin vatandaslari ile ayni kosullar altinda Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oy kullanma ve aday olma hakkina sahiptir.
2. Avrupa Parlamentosu üyeleri, genel serbest ve gizli oyla dogrudan seçilir.

Madde 40. - Yerel seçimlerde oy kullanma ve aday olma hakki
Birligin her vatandasi, ikamet ettigi Üye Devlette, bu Devletin vatandaslari ile ayni kosullar altinda yerel seçimlerde oy kullanma ve aday olma hakkina sahiptir.

Madde 41. - Iyi idare hakki
1. Herkes, islerinin Birligin kurumlari ve organlari tarafindan tarafsiz ve adil bir sekilde ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkina sahiptir.
2. Bu hak, sunlari içermektedir:
a. Herkesin, kendisini olumsuz sekilde etkileyebilecek herhangi bir islemin yapilmasindan önce görüslerinin dinlenmesini isteme hakki;
b. Herkesin, kendi dosyasina erisme hakki ve mesru gizlilik çikarlarina ve mesleki ve ticari gizlilige saygi gösterilmesi;
c. idarenin, kararlari konusunda gerekçe gösterme yükümlülügü.
3. Herkes, Toplulugun kuruluslari veya görevlilerinin, görevlerinin ifasi sirasinda yol açtiklari her türlü zarari, Üye Devletlerin yasalarindaki ortak genel ilkelere göre Topluluga tazmin ettirme hakkina sahiptir.
4. Herkes, Birligin kuruluslarina, Antlasmalarin lisanlarindan birinde mektup gönderebilir ve kendisine ayni lisanda cevap verilmesi zorunludur.

Madde 42. - Belgelere erisme hakki
Birligin bütün vatandaslari eden veya kanuni adresi bu devlette bulunan bütün gerçek veya tüzel kisiler, Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Komisyon belgelerine erisme hakkina veya bir Üye Devlette ikamet sahiptir.

Madde 43. - Kamu Denetçisi
Birligin bütün vatandaslari veya bir Üye Devlette ikamet eden veya kanuni adresi bU devlette bulunan bütün gerçek veya tüzel kisiler, adli görevleri çerçevesinde hareket eden Adalet Divani Bidayet Mahkemesi hariç olmak üzere Topluluk kuruluslari veya organlarinin faaliyetlerinde karsilasilan kötü idare vakalarini Birlik kamu denetçisine havale etme hakkina sahiptir.

Madde 44. - Dilekçe ile basvurma hakki
Birligin bütün vatandaslari veya bir Üye Devlette ikamet eden veya kanuni adresi bu devlette bulunan bütün gerçek veya tüzel kisiler, Avrupa Parlamentosu'na dilekçe ile basvurma hakkina sahiptir.

Madde 45. - Dolasim ve ikamet özgürlügü
1. Birligin her vatandasi, Üye Devletlerin ülke sinirlari içinde serbestçe hareket etmek ve ikamet etmek özgürlügüne sahiptir.
2. Bir Üye Devletin, ülkesinde yasal olarak ikamet eden üçüncü ülkelerin vatandaslarina, Avrupa Toplulugu'nu tesis eden Antlasmaya uygun olarak dolasim ve ikamet özgürlügü taninabilir.

Madde 46. - Diplomatik ve konsolosluk korumasi
Birligin her vatandasi, tabiiyetinde oldugu Üye Devletin temsil edilmedigi bir üçüncü ülkenin topraklarinda, herhangi bir Üye Devletin diplomatik veya konsolosluk makamlari tarafindan, söz konusu Üye Devletin vatandaslari ile ayni sartlarda korunma hakkina sahiptir.

Mahkeme hangi islere bakar?

1. Avrupa Insan Haklari Mahkemesi uluslararasi bir kurulustur. Avrupa Insan Haklari Sözlesmesi ile güvence altina alinmis olan temel haklarin çignenmesi durumunda bireyin bazi kosullar altinda Mahkeme'ye basvurma olanagi vardir. Uluslararasi bir antlasma olan Avrupa Insan Haklari Sözlesmesi ile birçok Avrupa devleti, kisilerin bazi temel haklarina saygi gösterme yükümlülügü altina girmislerdir. Güvence altina alinmis olan haklar, Sözlesme'de ve Sözlesmenin 1, 4 ve 6 no' lu eklerinde açikça gösterilmistir. Mahkeme'ye herhangi bir basvuruda bulunmadan önce, Sözlesme ve eklerine ve bunlarla ilgili devletlerce konmus olan çekincelere bakmak gerekir.

2. Asagidaki listede gösterilen ve bireysel basvuru hakkini tanimis olan devletlerden birinin Sözlesme ve eklerinde güvence altina alinmis haklardan birini, sizinle ilgili olarak çignedigi kanisinda iseniz, Mahkeme'ye basvurabilirsiniz. Sözlesme ve eklerinde yer almayan haklar için Mahkeme'ye basvurulamaz. Mahkeme, ulusal mahkemelerin üstünde, onlarin kararlarini bozan ve onlar yerine kararlar alan bir kurulus degildir. Mahkeme'nin sikâyet konusu olan makam nezdinde, sizin yarariniza bir tesebbüste bulunma yetkisi de yoktur.

3. Mahkeme, listede gösterilen devletlere karsi yapilan ve belli bir tarihten sonraki olaylara iliskin basvurulari kabul eder. Bu tarih, sikâyet edilen devlete ve sikâyet konusu olan hakka göre degisebilir.

4. Bu devletlerin yasama, yönetim, yargi organlari gibi ancak kamu kuruluslarinin tutum ve davranislarindan dolayi Mahkeme'ye sikâyet edilebilir. Mahkeme özel kisilere veya kuruluslara karsi yapilan sikâyetlere bakmaz.

5. Mahkeme'ye basvurmadan önce, ilgili devletin hukukunda öngörülen iç hukuk yollarinin tüketilmis olmasi gerekir. Örnegin, sikâyetiniz bir yargi karari ile ilgili ise, varsa temyiz yoluna basvurmaniz ve sonucu almaniz yeterlidir. Iç hukuk yollari tüketilirken, yasalarin öngördügü usule ve süreye iliskin kurallara da uygun hareket edilmelidir. Eger, iç hukuk yollarini tüketmek için yaptiginiz basvurular, süre, görev veya usul yönünden reddedilmis olursa, Mahkeme büyük bir olasilikla basvurunuzu kabul etmeyecektir.

6. Iç hukuk yollarini tükettikten, baska bir deyisle, son merciinin kararini aldiktan sonra, Mahkeme'ye 6 ay içinde basvurmak gerekir. Basvuru bir mahkûmiyet ile ilgili ise, süre muhtemel bir iade-i- muhakeme talebinin reddi tarihinden itibaren degil, normal müracaat yollarinin sonunda verilen karar tarihinden itibaren islemeye baslar. Eger alti aylik sürenin bitiminden önce kisa ve açik bir sekilde de olsa taleplerinizi Mahkeme'ye bildirmemis iseniz, Mahkeme sikâyetinizi inceleyemeyecektir.

Mahkeme'ye nasil basvurulur?

7. Eger Sözlesme ve eklerince güvence altina alinan haklarinizdan birinin çignendigi ve yukarida belirtilen kosullari yerine getirdiginiz kanisinda iseniz, Mahkeme Yazi Isleri Müdürü'ne asagida 8. maddede siralanan bilgileri içeren bir mektup yazmaniz gerekir. Bu mektubu asagidaki adrese gönderiniz:

Le Greffier de la Cour Européenne des Droits de l'Homme
Conseil de l'Europe
F-67075 STRASBOURG CEDEX

8. Mahkeme Yazi Isleri Müdürü'ne göndereceginiz mektupta asagidaki bilgiler yer almalidir:
a. Sikâyetinizin dayandigi olaylarin özet olarak ne oldugu,
b. Sözlesme ile güvence altina alinan haklarinizdan hangilerinin çignendigi,
c. Iç hukuk yollarini tüketmek için hangi makamlara basvurdugunuz,
d. Sikâyet konusu yaptiginiz olayla ilgili olarak, kamu kuruluslarinca alinan kararlarin bir listesi. Bu listede yer alan her kararin tarihi, kisa özeti, karari alan makamin adi yer almalidir. Mektubunuza bu kararlarin asli veya bir kopyasi eklenmelidir. (Gönderdiginiz belgeler size iade edilmeyeceginden, belgelerin asillarini degil suretlerini göndermeniz rica olunur.)

9. Mahkeme Yazi Isleri Müdürü basvurunuzla ilgili olarak size cevap verecek, belki de sizden ek belge, bilgi veya açiklama isteyecek, Mahkeme'nin Sözlesmeyi nasil yorumladigi hakkinda size bilgi verecek ve basvurunuzun kabul edilebilirligi konusunda açik bir engel varsa, sizi bundan da haberdar edecektir. Buna karsilik, sikâyet ettiginiz devletin mevzuati hakkinda size bilgi veremeyecektir.

10. Sizinle olan yazismadan, eger basvurunuzun Mahkeme'ye yapilmis bir basvuru olarak kaydinin yapilmasi gerektigi anlasiliyorsa ve siz de bunu istiyorsaniz, Mahkeme Yazi Isleri Müdürü Mahkeme'ye resmen basvurmanizi saglamak üzere, size basili bir basvuru formu gönderecektir. Siz bu formu doldurup Mahkeme Yazi Isleri Müdürü'ne gönderdikten sonra, basvurunuz Mahkeme'ye sunulacaktir.

11. Mahkeme Yazi Isleri Müdürü, gelismelerden sizi zaman zaman haberdar edecektir. Mahkeme'de incelemeler en azindan ilk asamalarda yazili olarak yapilir. Durusma yapilmasi gerekirse, o da ayrica taraflara bildirilir. Basvuruda bulunmak için Mahkeme'ye gelmeye gerek yoktur, basvurular posta ile yapilir.

12. Eger imkâniniz varsa, basvurunuzu avukat araciligi ile yapiniz. Avukat tutmak için maddî imkâni olmayanlar, Mahkeme'den adli yardim isteminde bulunabilirler. Ancak, adli yardim basvurunun yapildigi anda degil, eger istem yerinde görülürse, muhakeme usulünün sonraki asamalarinda elde edilebilir.

Avrupa Insan Haklari Sözlesmesini Imzalayan Devletler: Almanya
Andora
Arnavutluk
Avusturya
Belçika
Bulgaristan
Çek Cumhuriyeti
Danimarka
Estonya
Finlandiya
Fransa
Gürcistan
Hirvatistan
Hollanda
Ingiltere
Irlanda
Ispanya
Isveç
Isviçre
Italya
Izlanda
Kibris
Liechtenstein
Letonya
Litvanya
Lüksemburg
Macaristan
Makedonya
Malta
Moldova
Norveç
Polonya
Portekiz
Romanya
Rusya
San Marino
Slovak Cumhuriyeti
Slovenya
Türkiye
Ukrayna
Yunanistan